اميد است كه او را از عالم طبيعت و لذات دنيوى منحرف و منصرف سازد ؛ و آن‌گاه كه مىخواهد وارد « شب قدر » شود ، نورانيت‌هايى كه در آن شب براى اوليا و مؤمنين حاصل مىشود به دست آورد . و جزاى چنين روزه‌اى خداست ؛ چنان‌كه فرموده است : « الصَّومُ لي وَأنَا أجْزِئ بِهِ » « 1 » . چيز ديگر نمىتواند پاداش چنين روزه‌اى باشد . جنات نعيم در مقابل روزهء او بىارزش بوده ، نمىتواند پاداش آن به حساب آيد ، ولى اگر بنا باشد كه انسان به اسم روزه دهان را از مطعومات ببندد و به غيبت مردم باز كند و شب‌هاى ماه مبارك رمضان - كه مجالس شب‌نشينى گرم و داير بوده - وقت و فرصت بيشترى است ، با غيبت ، تهمت و اهانت به مسلمانان به سحر انجامد ، چيزى عايد او نمىشود و اثرى بر آن مترتب نمىگردد ؛ بلكه چنين روزه‌دارى آداب مجلس مهمانى حق را رعايت نكرده ، حق ولىنعمت خود را ضايع نموده است ؛ ولىنعمتى كه پيش از آفرينش انسان ، همه گونه وسايل زندگى و آسايش را براى او فراهم كرده ؛ اسباب تكامل را تهيه ديده است ؛ انبيا را براى هدايت فرستاده ؛ كتاب‌هاى آسمانى نازل فرموده است ؛ براى رسانيدن انسان به معدن عظمت و نور ابْهج قدرت داده ؛ عقل و ادراك عنايت كرده ؛ كرامت‌ها فرموده است و اكنون از بندگانش دعوت به عمل آورده كه به مهمان‌خانهء او وارد شده ، بر خوان نعمت او بنشينند ، و شكر و سپاس حضرتش را تا آن‌جا كه از دست و زبان آنان برمىآيد ادا نمايند . آيا صحيح است كه بندگان از خوان نعمت او بهره‌مند گردند ، از وسايل و اسباب آسايشى كه در اختيار آنان قرار داده ، استفاده

--> ( 1 ) - وسائل الشيعة ، ج 10 ، ص 400 ، « كتاب الصوم » ، « أبواب الصوم المندوب » ، باب 1 ، حديث 15 و 16 ؛ كنز العمال ، ج 8 ، ص 582 ، حديث 24271 .